ڪائنات جي سڀ
کان پهرين تخليق مٽي هئي، پر ان مٽيءَ کي تڏهن معراج مليو، جڏهن ان ۾ ساه ڦوڪيو ويو. تنهنڪري، روح جو
جسم ۾ اچڻ ئي اصل ۾ محبت جي پهرين گواهي هئي. انسان جڏهن سچي محبت جي آغوش ۾ هوندو
آهي، تہ هو رڳو هڪ مادي وجود ناهي هوندو، هو هڪ پاڪ
محراب بڻجي ويندو آهي، جتي لکيل دعائون سڌو عرش تائين رسنديون آهن.
رات پنهنجي
پوري تقدس سان اسان جي چوڌاري پکڙيل هئي. هر شئي تي هڪ اهڙي خاموشي طاري هئي، جهڙي
ڪنهن قديمي عبادت گاه ۾ پهرين صف جي هئڻ واري گهرائيءَ ۾ هوندي آهي. ان سحرانگيز وڳوڙي
۾، منهنجي همسفر پنهنجو نازڪ سر منهنجي سيني تي رکيو. سندس ساه منهنجي سيني جي تختي
تي ائين گهڙجي رهيا هئا، ڄڻ ڪو عابد پنهنجي سڀ کان مقدس دعا خاموشيءَ سان پڙهي رهيو
هجي.
سندس نازڪ،
ريشمي آڱريون جڏهن منهنجي وارن جي گهنڊن ۾ گهمڻ لڳيون، تہ مونکي ائين لڳو ڄڻ ڪنهن پاڪ ڪتاب جي ورقن
کي نهايت ادب ۽ احترام سان اٿلايو پيو وڃي. ان ڇهڻ ۾ ڪو لڇندڙ جذبو نہ هو، پر هڪ اهڙو تقدس هو، جيڪو انسان کي پنهنجي
گناهن کان پاڪ محسوس ڪرائيندو آهي.
پيار جڏهن پنهنجي
آخري حدن کي ڇهندو آهي، تہ اهو لفظن کان
مٿانهون ٿي ويندو آهي. پر ان خاموشيءَ ۾ درد جو هڪ سيلاب هو، جنهن کي زبان ملڻي هئي.
هن پنهنجو سر منهنجي سيني تان ٿورو کنيو. سندس اونهين، ماٺيڻين اکين ۾ چنڊ جي روشني
ائين لڳي رهي هئي، ڄڻ جبلِ نور تي پهرين وحي جي لهڻ وقت جو ڪو گهرو نور هجي. هن پنهنجي
آواز ۾ سڄي جهان جي عاجزي گڏ ڪندي چيو: ”سائين… هيءَ زندگي بہ ڪيڏي نہ
ظالم
۽ اڌوري آهي! جيڪا انسان کي پنهنجي همسفر سان روح جو پورو هانءُ ونڊڻ جو وقت بہ نٿي ڏي. اسان جا گڏ گذاريل پل ائين هٿن مان
نڪري وڃن ٿا، ڄڻ ڪا مقدس قطرو ريگستان جي ريت تي ڪري تيزيءَ سان گم ٿي وڃي. ڪاش! اسان
جو گڏ گذاريل هر هڪ پل صديءَ جهڙو هجي ها…
مان
توهان جي هنج ۾ ائين سمهي پوان ها، جتي وقت جي هٿن ۾ اسان کي جدا ڪرڻ جو گناه لکيل
نہ هجي ها.“
مان هن جي جذبن
جي هن پاڪيزہ سچائيءَ کي
ڏسي هورامان مسڪرايس. اها مسڪراهٽ، جنهن جي پٺيان درد جو گهرو سمنڊ لڪل هوندو آهي.
مون هن جي معصوم پيشانيءَ کي ائين چميو، ڄڻ ڪنهن مقدس پٿر کي چميو ويندو آهي. مون چيو: ”اڙي چري! تون وقت جي انهن فاني لڪيرن کان ڊڄين ٿي، جيڪي رڳو
مٽيءَ جي جسمن لاءِ آهن؟ ڏس تہ سهي، اسان ڪيتري
پاڪيزگيءَ سان هڪٻئي جي وجود ۾ لهي چڪا آهيون. روحن جا رشتا تہ وقت جي قيد کان آزاد، عرشِ معلا تي لکيل
هوندا آهن.“
سندس اکين تان
هڪ لڙڪ نڪتو ۽ سڌو منهنجي هٿ تي ڪريو. اهو لڙڪ ڪنهن آبِ شفا جهڙو پاڪ هو. هن پنهنجون
پلڪون لوڏيندي وري وراڻيو: ”سائين… توهان لاءِ هيءَ زندگي ڀلي گهڻي هجي، ڀلي
توهان ان کي مڪمل سمجهو… پر منهنجي لاءِ
تہ هي صرف هڪ عارضي خواب جهڙي آهي. هڪ اهڙو
خواب، جنهن مان جاڳڻ جو خوف مونکي هر لمحي تڙپائيندو رهي ٿو. مان ڊڄان ٿي تہ متان جڏهن صبح جو سج اڀري، تہ توهان صرف منهنجي خيالن ۾ مڪمل هجو پر منهنجي
آغوش ۾ نہ… مان هن پاڪ خواب مان ڪڏهن بہ جاڳڻ نٿي چاهيان، اوشاق!“
جڏهن هن جي
زبان مان منهنجو نالو ”اوشاق“ نڪتو، تہ
منهنجي
اندر ۾ هڪ لرزش پيدا ٿي وئي. مونکي محسوس ٿيو ڄڻ منهنجي نالي جي تخليق ئي هن گهڙيءَ
جي گواهي هئي. ”اوشاق“ يعني اهي عاشق، جن جي سڃاڻپ ئي عشق جي پاڪيزگي آهي.
منهنجي ذهن ۾ هڪ تمام گهري سوچ پئجي وئي. مون سوچيو تہ دنيا ۾ لکين انسان اچن ٿا ۽ هليا وڃن ٿا،
پر مونکي هن عظيم محبت سان نوازيو ويو آهي، جنهن جي معيار تي ڪائنات جا فرشتا بہ رشڪ ڪندا هوندا.
نثر جا ڪجهہ معجزا منهنجي ساهن ۾ گونجڻ لڳا:
سچي محبت هڪ
مقدس نڪاح وانگر آهي، جنهن جو گواه پاڻ خدا هوندو آهي.
اسان وقت جي
قيدخاني ۾ بند اهي عابد آهيون، جن جي عبادت صرف هڪٻئي جو قرب آهي.
جيڪڏهن هيءَ
حياتي هڪ خواب آهي، تہ پوءِ جاڳڻ ان
خواب جي توهين آهي.
مون ڪجهہ نہ
ڳالهايو.
ڇاڪاڻ تہ جتي احساس ايترو مقدس ٿي وڃي، اتي چپن جا
لفظ بي معنيٰ ٿي ويندا آهن. مون رڳو پنهنجي ٻانهن جو گهيرو وڌيڪ تنگ ڪيو، کيس پنهنجي
اندر ائين لڪائي ڇڏيم، ڄڻ مان وقت کان پنهنجي زندگيءَ جو سڀ کان قيمتي ورثو لڪائي رهيو
هجان.
ٻاهر رات هاڻي
پنهنجو چادر سميٽي رهي هئي، ۽ افق تي صبح جو پهرين ڪرڻي چمڪڻ واري هئي. پر منهنجي روح
۾ هڪ اڻ کٽ يقين هو. جيڪڏهن اسان جي زندگي اڌوري آهي، جيڪڏهن هي سڀ ڪجهہ هڪ خواب آهي، تہ مان ان کي هميشہ لاءِ زندہ
رکندس.
مان پنهنجي قلم جي روشنائيءَ مان اسان جي ساهن جي هيءَ تڙپ، سيني تي رکيل هي نازڪ سر،
۽ وارن ۾ گهمندڙ اهي پاڪ آڱريون پنهنجي لکڻي جي صفحن تي ائين نقش ڪندس…
جو جڏهن صدين
کان پوءِ بہ ڪو دردمند دل
وارو پڙهندڙ اهي پنا کوليندو، تہ هن جي اکين
مان پاڻمرادو لڙڪ وهي هلندا. هو محسوس ڪندو تہ
هيءَ
رڳو هڪ ڪهاڻي ناهي، پر هي تہ هڪ روح جي معراج
آهي، جنهن کي وقت جي تيز رفتار بہ ڪڏهن فنا نہ ڪري سگهي. اسان مٽي ٿي وينداسين، پر اسان
جو اهو گڏ گذاريل پل هڪ ابدي صدي بڻجي زندہ
رهندو.
