انساني زندگي
هڪ اهڙو سفر آهي جنهن جي واٽن تي گلن کان وڌيڪ ڪنڊا، ۽ آسائشن کان وڌيڪ آزمائشون وکريون
پيون آهن. ڪائنات جي هن وسعت ۾ انسان جڏهن پنهنجي وجود جي سڃاڻپ لاءِ قدم وڌائي ٿو،
ته کيس هر موڙ تي هڪ نئين چيلنج جو مقابلو ڪرڻو پوي ٿو. ڪنهن شاعر ڇا ته خوبصورت چيو
آهي:
ڏاڍو مشڪل رستو
ملڻو آ،
بس وجود بچائي،
هلڻو آ۔
هي ٻه سٽون
رڳو شاعري نه، پر اڄوڪي دؤر جي تلخ حقيقت جو آئينو آهن. اسان هڪ اهڙي دؤر مان گذري
رهيا آهيون جتي 'رستن جي مشڪلات' رڳو جاگرافيائي ناهي، پر اها نفسياتي، سماجي، معاشي
۽ اخلاقي پڻ آهي.
مشڪل رستن جو
فلسفو:
جڏهن اسان چئون
ٿا ته "رستو مشڪل آهي"، ته ان جو مطلب صرف کڏا کوٻا گهٽيون يا رستا ناهن.
اڄ جي انسان لاءِ سڀ کان مشڪل رستو سچائيءَ جو رستو آهي. مادي پرستيءَ جي هن انڌي ڊوڙ
۾، جتي هر شخص ٻئي کي لتاڙي اڳتي وڌڻ جي ڪوشش ۾ مصروف آهي، اتي پنهنجي اصولن تي قائم
رهڻ ڪنهن باهه جي درياهه پار ڪرڻ کان گهٽ ناهي.
سماجي گهرجون،
بيروزگاري، مهانگائي ۽ وڌندڙ ناانصافيون اهي پٿر آهن جيڪي اسان جي راهه ۾ رڪاوٽ بڻجي
بيٺا آهن. انهن حالتن ۾ هلڻ ته پري جي ڳالهه، پر پنهنجي پيرن تي بيهڻ به هڪ ڪارنامو
لڳي ٿو.
وجود بچائڻ
جي جدوجهد
شعر جو ٻيو
حصو "وجود بچائڻ" تي زور ڏئي ٿو. هتي وجود مان مراد صرف جسماني بقا ناهي،
پر انساني وقار، خوداري، ضمير ۽ اخلاقي قدرن کي زنده رکڻ آهي.
اخلاقي وجود:
ڇا اسان هن مصلحت پسند سماج ۾ پنهنجو سچو چهرو بچائي سگهيا آهيون؟
ذهني وجود:
ڇا اسان منفي سوچن ۽ نااميديءَ جي ٻوڏ ۾ پنهنجي ذهني توازن کي برقرار رکي سگهيا آهيون؟
ثقافتي وجود:
گلوبلائيزيشن جي هن دؤر ۾ پنهنجي اصل سڃاڻپ کي برقرار رکڻ به هڪ وڏي جنگ بڻجي وئي آهي.
اڄ جو انسان
هڪ اهڙي چؤواٽي تي بيٺو آهي جتي کيس بقا لاءِ ڪيئي سمجهوتا ڪرڻا پون ٿا. پر اصل بهادري
اها آهي ته انهن تمام تر تلخين جي باوجود، انسان پنهنجي "اندر" يعنى' ضمير
کي مرڻ نه ڏئي.
وقت جي گهرج:
رڳو هلڻو آهي
"هلڻو آ"
جو لفظ تحرڪ ۽ اميد جي علامت آهي. رستو ڪيترو به ڪٺن ڇو نه هجي، منزل تڏهن ئي ماڻي
سگهبي جڏهن قدمن کي روڪيو نه وڃي۔ جمود موت آهي ۽ حرڪت زندگي. اسان کي اها ڳالهه سمجهڻي
پوندي ته مشڪلاتون رستن جو حصو هونديون آهن، پر اهي رستا ختم ٿيڻ لاءِ ناهن، پر طئي
ڪرڻ لاءِ هوندا آهن.
اسان جي سماج
۾ اڪثر ماڻهو حالتن جي سختي ڏسي ويهي رهن ٿا يا نااميديءَ جو شڪار ٿي وڃن ٿا. پر هي
شعر اسان کي ياد ڏياري ٿو ته زندگيءَ جو ٻيو نالو ئي "مستقل مزاجي" آهي.
جيڪڏهن اسان پنهنجي وجود جي سچائيءَ سان گڏ هلندا رهياسين، ته ڪا به مشڪل واٽ اسان
جي حوصلي کان وڏي ٿي نه سگهندي.
نتيجو يا حاصل
مقصد:
مجموعي طور
تي، زندگي هڪ اهڙي سفر جيان آهي جتي هر قدم تي امتحان آهي. اسان کي گهرجي ته اسان پنهنجي
اندر جي روشنيءَ کي گهٽ ٿيڻ نه ڏيون. رستو مشڪل ضرور آهي، پر ناممڪن ناهي. پنهنجي وجود،
پنهنجي سڃاڻپ ۽ پنهنجي مقصد کي بچائي اڳتي وڌڻ ئي اصل ڪاميابي آهي.
اچو ته اڄ پاڻ
سان واعدو ڪريون ته حالتون ڪيتريون به ناسازگار ڇو نه هجن، اسان پنهنجي انسانيت ۽ پنهنجي
وقار جو سودو نه ڪنداسين. ڇو ته جيڪو وجود بچائي ويو، اهو ئي تاريخ ۾ زنده رهندو. ان
جو نانؤ سدا لئي امر ٿي ويندو ۽ اهو ئي تاريخ جي بابن ۾ سدائين ياد ڪيو ويندو۔
